กรมการข้าวติดตามการปลูกข้าวปิ่นแก้ว ฟื้นพันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่สูญหาย

H 2กรมการข้าวติดตามการปลูกข้าวปิ่นแก้ว ฟื้นพันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่สูญหาย

 Presentation1

     วันที่ 7 ธันวาคม 2561 เวลา 07.00 น. ณ แปลงนานางวันทนา เอี่ยมสุวรรณ สมาชิกสหกรณ์บ้านคลองโยง ม.8 ตำบลคลองโยง อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม ดร.วิวัฒน์ ศัลยกำธร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานในพิธีทำขวัญข้าวพันธุ์ปิ่นแก้วซึ่งอยู่ในระยะออกดอก โดยมี ดร.กฤษณพงศ์ ศรีพงษ์พันธุ์กุล อธิบดีกรมการข้าว และเจ้าหน้าที่ร่วมติดตามผลการปลูกขยายพันธุ์ของเกษตรกร

อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า ข้าวพันธุ์ปิ่นแก้วที่ปลูกในครั้งนี้เป็นข้าวเจ้านาสวน ไวต่อช่วงแสง และเป็นหนึ่งในพันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่กรมการข้าวได้เก็บรวบรวมจากจังหวัดต่างๆ เก็บรักษาไว้ในธนาคารเชื้อพันธุ์ข้าว ภายในห้องเย็นที่มีอุณหภูมิระหว่าง 15 ถึง -10 องศาเซลเซียส ระยะการเก็บรักษาตั้งแต่ 3 – 50 ปี เพื่ออนุรักษ์ไม่ให้สูญหาย ซึ่งในอดีตเคยเกิดเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ ทำให้พันธุ์นี้เสียหาย ในขณะที่ยุคสมัยเปลี่ยนไปเกษตรกรหันมาปลูกข้าวพันธุ์อื่นแทน โดยในครั้งนี้ กรมการข้าวได้มอบเมล็ดพันธุ์ น้ำหนัก 10 กรัม หรือประมาณ 300 เมล็ด โดยมีแหล่งรวบรวมพันธุ์ข้าวปิ่นแก้วจากจังหวัดพิษณุโลกให้แก่สหกรณ์บ้านคลองโยง จำกัด ตั้งแต่ปี 2559 ตามความประสงค์ที่จะนำมาขยายพันธุ์ต่อ เพื่อการอนุรักษ์และเรียนรู้พันธุ์ข้าวพื้นเมืองในอดีต เนื่องจากจังหวัดนครปฐมนั้นถือเป็นแหล่งปลูกข้าวที่มีคุณภาพโด่งดัง จนมีคำขวัญว่า “ส้มโอหวาน ข้าวสารขาว...” 

นายบุญลือ เจริญมี ประธานสหกรณ์บ้านคลองโยง เปิดเผยว่า การเพาะปลูกขยายพันธุ์ข้าวปิ่นแก้วในช่วงแรกเป็นไปด้วยความยากลำบาก แต่ก็สามารถประคับประคองจนเก็บเกี่ยวผลผลิตเพื่อเป็นเมล็ดพันธุ์รุ่นที่ 1 เมื่อปี 2560 น้ำหนักประมาณ 300 กรัม สมาชิกสหกรณ์บ้านคลองโยงจึงนำมาเพาะปลูกขยายพันธุ์ต่อบนที่นาแห่งนี้ประมาณ 1 ไร่ โดยทำการเพาะตกกล้าปลูกครั้งที่ 2 เมื่อเดือนกรกฎาคม 2561 และปักดำเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2561 จนกระทั่งต้นข้าวอยู่ในระยะออกดอก จึงเป็นที่มาของการทำขวัญข้าวตามประเพณี โดยนางเฉลิม โสตถิฉัตต์ ปราชญ์อาวุโสของชุมชนในสหกรณ์บ้านคลองโยง เป็นผู้ทำพิธีเพื่อบำรุงขวัญให้แม่โพสพดูแลรักษาผลผลิตให้อุดมสมบูรณ์ และสร้างกำลังใจให้เกษตรกรที่รอคอยยลโฉมและลิ้มรสชาติข้าวพันธุ์ปิ่นแก้ว

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากข้าวพันธุ์ปิ่นแก้วเป็นพันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่เคยโด่งดังในอดีต แต่การปลูกในหลายพื้นที่ทำให้มีลักษณะที่แตกต่างกัน จนกระทั่งปัจจุบันมีการปลูกน้อยมากจนแทบจะไม่เหลือพันธุ์ข้าวปิ่นแก้วหลงเหลืออยู่ในมือเกษตรกร แต่ก็ยังมีกลุ่มเกษตรกรที่ให้ความสนใจศึกษาและอนุรักษ์พันธุ์ข้าวนี้ กรมการข้าวจึงติดตามการเพาะปลูกข้าวพันธุ์ปิ่นแก้วในครั้งนี้ โดยจะขอเก็บตัวอย่างข้าวเพื่อนำมาศึกษา วิเคราะห์ดูลักษณะทางกายภาพ คุณภาพของข้าว ซึ่งหากยังคงมีลักษณะและคุณภาพที่ดี ก็จะศึกษาแนวทางในการพัฒนาแปรรูปข้าวในเชิงพาณิชย์ต่อไป.

วชิรวิทย์  บุญสุข : ภาพ

ณภิญา มุสิกะรักษ์ : ข่าว