สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ติดตามความก้าวหน้าศูนย์ภูฟ้าพัฒนาตามพระราชดำริฯ

hสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ตรวจเยี่ยมติดตามความก้าวหน้าศูนย์ภูฟ้าพัฒนาตามพระราชดำริฯ

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

เสด็จฯ ทรงตรวจเยี่ยมติดตามความก้าวหน้า

ศูนย์ภูฟ้าพัฒนาตามพระราชดำริฯ

003

เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2559  สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงานศูนย์ภูฟ้าพัฒนาตามพระราชดำริฯ อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน 

โดยมีนายธีรภัทร ประยูรสิทธิ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วยนายอนันต์  สุวรรณรัตน์ อธิบดีกรมการข้าวและนายอลงกรณ์ กรณ์ทอง รองอธิบดีกรมการข้าว เฝ้ารับเสด็จฯ และกราบบังคมทูลถวายรายงานผลการดำเนินงานในพื้นที่โครงการฯพร้อมถวายเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมือง “ก่ำภูฟ้า” จำนวน 200 กิโลกรัม เพื่อให้เกษตรกรนำไปปลูกขยายพันธุ์ในพื้นที่โครงการต่อไป

กรมการข้าวโดยศูนย์วิจัยข้าวแพร่กองวิจัยและพัฒนาข้าวได้ดำเนินโครงการเพื่อสร้างความเข้มแข็งในการส่งเสริมการปลูกข้าวอย่างยั่งยืน โดยได้บูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการพัฒนาการเพิ่มผลผลิตข้าว รวม 5 กิจกรรม ดังนี้       

) การทดสอบศักยภาพการให้ผลผลิตข้าวของพันธุ์ข้าวในนาขั้นบันได

) การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวนาพันธุ์ดีแบบเกษตรกรมีส่วนร่วม และการสนับสนุนธนาคารข้าว

) การสาธิตการปลูกข้าวแบบเปียกสลับแห้งเพื่อประหยัดน้าและการสาธิตปลูกพืชหลังนา

) การส่งเสริมการผลิตข้าวนาดาเพื่อบริโภคและสร้างรายได้

) การถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านข้าวที่เหมาะสม

ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา ๕ กิจกรรม สามารถสรุปพอสังเขป ดังนี้

            ๑ การทดสอบศักยภาพการให้ผลผลิตของพันธุ์ข้าวในนาขั้นบันได กรมการข้าว ได้ดำเนินการทดสอบศักยภาพการให้ผลผลิตข้าวจานวน ๑๐ พันธุ์ ประกอบด้วยข้าวพันธุ์รับรองของกรมการข้าวและพันธุ์ข้าวพื้นเมืองในพื้นที่โครงการจำนวน ๑ แปลง และได้พันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตไม่น้อยกว่า ๓๐๐ กิโลกรัมต่อไร่ และต้านทานโรคแมลง สามารถปลูกในสภาพนาขั้นบันได ได้แก่ กข๕๓ สันป่าตอง ๑ แพร่ ๑ ซิวแม่จัน ขาวภูฟ้า และก่ำภูฟ้า

            ๒ การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวนาพันธุ์ดีแบบเกษตรกรมีส่วนร่วม และการสนับสนุนธนาคารข้าว กรมการข้าว ได้ให้การสนับสนุนเกษตรกรในหมู่บ้านนากอก ตำบลภูฟ้า อำเภอบ่อเกลือ ในการรวมกลุ่มเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว พันธุ์สันป่าตอง ๑ มีเกษตรกรเข้าร่วมโครงการจำนวน ๔๖ ราย ศูนย์วิจัยข้าวแพร่สนับสนุนเมล็ดพันธุ์หลักจานวน ๓๐ กิโลกรัม ติดตาม     ให้คำแนะนาและถ่ายทอดความรู้การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตลอดฤดูปลูก ได้ผลผลิตจำนวน ๑,๑๖๐ กิโลกรัมข้าวเปลือก สามารถปลูกในฤดูถัดไปได้พื้นที่จำนวน ๑๑๖ ไร่ และได้สนับสนุนเมล็ดพันธุ์หลักจากศูนย์วิจัยข้าวแพร่ให้กับธนาคารข้าวภูฟ้าในทุกปี

            ๓ การสาธิตการปลูกข้าวแบบเปียกสลับแห้งเพื่อประหยัดน้ำและการสาธิตปลูกพืชหลังนา เนื่องจากปัญหาข้อจำกัดของระบบน้าชลประทานและปัญหาภัยแล้งต้นฤดูปลูก กรมการข้าว จึงได้จัดทาแปลงสาธิตการปลูกข้าวแบบเปียกสลับแห้งเพื่อประหยัดน้ำ จำนวน ๑ แปลง ดำเนินการสาธิตการจัดการน้ำโดยใช้ท่อดูระดับน้ำในดิน มีความยาว ๒๕ เซนติเมตร เมื่อระดับน้ำลดลงถึงระดับต่ำสุดจะดำเนินการให้น้ำในแปลงนาถึงระดับปลายท่อ ซึ่งการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้งจะสามารถลดการใช้น้ำได้ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ และไม่กระทบต่อผลผลิตข้าวในสภาพนาขั้นบันได และหลังการเก็บเกี่ยวผลผลิต ได้จัดทาแปลงสาธิตการปลูกพืชหลังนา ได้แก่ ข้าวสาลี พืชตระกูลถั่ว และปอเทือง เพื่อสาธิตการปลูกพืชเพื่อเสริมรายได้และพืชบำรุงดินให้กับเกษตรกร นักเรียน และผู้ที่เข้ามาเยี่ยมชมศูนย์ภูฟ้าพัฒนาฯ

๔ การส่งเสริมการผลิตข้าวนาดาเพื่อบริโภคและสร้างรายได้ กรมการข้าว ได้สนับสนุนเมล็ดพันธุ์ข้าวนาดำพันธุ์ก่ำเจ้า (ก่ำภูฟ้า) จานวน ๑๐๐ กิโลกรัม ให้กับธนาคารข้าวภูฟ้า มีเกษตรกรที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน ๑๐ ราย ดำเนินการปลูกข้าวในฤดูนาปี ได้ผลผลิตข้าวเปลือก ๑,๔๑๔ กิโลกรัม ธนาคารข้าวภูฟ้ารับซื้อกิโลกรัมละ ๒๐ บาท  ซึ่งคณะกรรมการธนาคารข้าวภูฟ้าได้แปรรูปสีเป็นข้าวกล้อง และบรรจุในถุงสุญญากาศใช้สัญลักษณ์ตราภูฟ้าส่งจำหน่ายต่อไปในร้านค้าชุมชนศูนย์ภูฟ้าพัฒนาฯ

๕ การถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านข้าวที่เหมาะสม กรมการข้าว ได้ดำเนินการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านข้าวในเรื่องการทำนาขั้นบันได การลดต้นทุนการปลูกข้าว และการป้องกันกำจัดศัตรูข้าวอย่างถูกต้อง ตลอดจนการผลิตเมล็ดพันธุ์เพื่อปลูกในฤดูถัดไปให้เกษตรกรในบ้านห่างทางหลวง บ้านผาสุก ตำบลภูฟ้า อำเภอบ่อเกลือ และบ้านห้วยกานต์  ตำบลขุนน่าน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน จานวนทั้งหมด ๑๗๑ ราย และศูนย์วิจัยข้าวแพร่ติดตามให้คำแนะนำตลอดฤดูปลูก

จากผลการดาเนินงานทั้งหมด สามารถสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรในการปลูกข้าวได้ยั่งยืน ดังนี้

. เกษตรกรมีพันธุ์ข้าวที่หลากหลายสามารถใช้ปลูกในพื้นที่ (เพิ่มทางเลือกนอกเหนือพันธุ์พื้นเมือง)

. เกษตรกรสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีได้เอง และมีการบริหารจัดการในรูปแบบธนาคารข้าว

. เกษตรกรมีข้าวเพียงพอเพื่อบริโภคและสามารถขายเพื่อสร้างรายได้อีกทางหนึ่ง

. เกษตรกรสามารถอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรดินและน้ำในพื้นที่นาขั้นบันไดให้สมดุลได้

. เกษตรกรมีองค์ความรู้และมีความเข้มแข็งในการประกอบอาชีพการปลูกข้าว

    

ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ กองวิจัยและพัฒนาข้าว : สนับสนุนข้อมูลข่าว

นายสุรชัย  ดีรื่น กลุ่มประชาสัมพันธ์ สำนักบริหารกลาง กรมการข้าว : ถ่ายภาพ/รายงาน    

นายรังสิทธิ์  โสมเกียรติตระกูล กองประสานงานโครงการพระราชดำริ  : ประสานงานโครงการฯ