การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว\การตัดข้าวปน(เพื่อการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว)

การตัดข้าวปน (เพื่อการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว)
การตรวจตัดข้าวปน เป็นวิธีการกำจัดต้นข้าวที่เกิดจากเมล็ดพันธุ์ข้าวอื่นๆ ที่ปนมากับเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ปลูก การเกิดพันธุ์ข้าวปนอาจเกิดจากเมล็ดที่ติดมากับเครื่องจักรที่ใช้เก็บเกี่ยวมาจากแปลงที่ปลูกข้าวพันธุ์อื่นๆ หรือจากการเปลี่ยนพันธุ์ข้าวที่ปลูก และคงมีเมล็ดพันธุ์ข้าวเดิมที่ตกเป็นข้าวเรื้อในนา
วิธีการตรวจตัดข้าวปน แปลงปลูกข้าวควรทำร่องทางเดินไว้สำหรับการลงตรวจแปลงไว้ด้วย การตรวจแปลงปลูกข้าวในการลงตรวจแปลงอย่างสม่ำเสมอ เมื่อพบว่ามีข้าวพันธุ์อื่นปน จะต้องตัดข้าวที่ปนนั้นออกทั้งต้น หรือทั้งกอแล้ว การตัดข้าวปนให้ตัดถึงโคนต้นหรือใช้วิธีถอนทั้งกอ
ขั้นตอนการตรวจข้าวปน
สำหรับการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว สมควรลงตรวจตัดข้าวปน 4-5 ครั้ง ตามระยะการเจริญเติบโตของข้าว ดังนี้
  1. ระยะกล้า ดูความแตกต่างของสีใบ ความสูงหรือเป็นโรค
  2. ระยะแตกกอ ดูความแตกต่างของความสูง สีของต้นและข้าวแดง
  3. ระยะออกดอก ดูเวลาออกดอกก่อน หรือหลังเปรียบเทียบกับพันธุ์ข้าวที่ปลูก ดูสี
ของรวงที่ต่าง ออกไป ดูความสูงที่ต่างจากข้าวที่ปลูก รวมทั้งทรงกอที่ต่างกัน
  4. ระยะโน้มรวง ดูสีของเมล็ด ดูหาง รวมทั้งลักษณะของเมล็ดและรวงข้าวที่ต่างกัน
  5. ระยะก่อนเก็บเกี่ยว ตรวจดูต้นข้าวที่มีลักษณะแตกต่างออกไปอีกครั้งก่อนเก็บเกี่ยว

การตรวจตัดข้าวปนที่ดีจะทำให้เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ได้ สามารถผ่านขั้นตอนการตรวจสอบ คุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวตามมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ข้าวที่กำหนด ดังนี้
- ได้เมล็ดพันธุ์ข้าวที่บริสุทธิ์ตรงตามพันธุ์ไม่ต่ำกว่า 95 %
- สิ่งเจือปนไม่เกิน 5%
- ถ้ามีข้าวแดง/ข้าวเหนียวปน ไม่เกิน 0.25%
- เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ได้ผ่านการทดสอบความงอก จะต้องมีความงอกไม่ต่ำกว่า 85 %
- มีความชื้นเมล็ดพันธุ์ 14%